NCS101 - Bài 8: Chọn Tạp Chí - "Chọn Mặt Gửi Vàng"

Sáng nay tôi mở mail ra thấy: "Dear Professor Hai, chúng tôi rất ngưỡng mộ tài năng xuất chúng của ngài. Mời ngài gửi bài cho tạp chí quốc tế ABC của Mỹ. Cam kết bao đăng trong 3 ngày, phí xử lý chỉ 500$."

Tôi cười khẩy rồi bấm nút Spam/Report.

Các bạn ơi (nhất là các bạn mới), tạp chí xịn (thuộc danh mục ISI/Scopus) nó chảnh như con cá cảnh ấy. Tỷ lệ đăng bài của nó chỉ tầm 10-20%. Mình phải lạy lục, sửa lên sửa xuống cả năm trời nó mới xem cho, chứ đời nào nó đi email mời mọc mình nịnh nọt thế?

Cứ thấy tạp chí nào hứa "bao đăng", "review siêu tốc", "International Journal of... đủ thứ hầm bà lằng" thì 100% là lũ Tạp chí săn mồi (Predatory Journals). Nộp tiền cho nó là mất tiền ngu, bài đăng lên không được ai công nhận, thậm chí còn bị Gạch tên khỏi danh sách khoa học đấy.

Chiến thuật Q1-Q4: Biết người biết ta

Tạp chí trong danh mục Scopus/SSCI thường chia làm 4 hạng (Quartile):

- Q1 (Top 25%): Hàng hiệu, tinh hoa nhân loại. Review cực gắt (3-4 vòng), tỷ lệ reject 90-95%. Ở nhiều chương trình đào tạo, đăng được 1 bài Q1 là đủ tiêu chuẩn ra trường, thậm chí được thưởng nóng cả trăm triệu.
- Q2 (Top 25-50%): Khá, uy tín. Phù hợp cho giảng viên, nghiên cứu sinh cứng tay.
- Q3/Q4 (Nửa dưới): Vừa sức cho người mới (Newbie). Quy trình dễ thở hơn, nhưng vẫn phải tuân thủ chuẩn mực.

Lời khuyên: Mới tập chơi, bài đầu tay thì nhắm Q3, Q4 thôi. Một số tạp chí của các trường đại học ở Đông Âu, Malaysia, Thổ Nhĩ Kỳ... thường có mức độ phù hợp hơn cho người mới, nhưng vẫn cần kiểm tra kỹ uy tín (xem nó còn trong Scopus không). Đừng ảo tưởng sức mạnh nộp Q1 ngay (trừ khi có thầy hướng dẫn "khủng" bảo kê), bị reject trong 1 nốt nhạc thì sốc tâm lý, trầm cảm đấy.

Checklist 5 Bước "Soi" Tạp Chí (Tránh Tiền Mất Tật Mang)

Trước khi nộp bài (Submit), hãy dành 5 phút check kỹ checklist này:

1. Check Scimago & Scopus Source: Tạp chí còn nằm trong danh mục không? Hay mới bị đá văng năm ngoái?
2. Publisher là ai?: Có phải Elsevier, Springer, Taylor & Francis, Wiley, Emerald không? Nếu là cái tên lạ hoắc thì cẩn thận.
3. Thời gian Review: Nếu nó ghi "Review 1 tuần" thì chạy ngay đi. Trung bình phải 3-6 tháng.
4. Sự phù hợp (Scope): Bài gần nhất nó đăng có cùng chủ đề với mình không? Đừng nộp bài Marketing vào tạp chí Kỹ thuật.
5. Phí đăng bài (APC): Có minh bạch không? (Các tạp chí xịn thường miễn phí, hoặc phí công khai rõ ràng cho Open Access).

Cẩn tắc vô áy náy. Bút sa gà chết, chọn nhầm tạp chí là đi tong cả năm lao động đấy các bạn ạ.