NCS101 - Bài 10: Đạo Đức Nghiên Cứu - Đừng Bán Linh Hồn Cho Quỷ

Kết thúc series NCS101 này, tôi không chúc các bạn sớm thành Tiến sĩ. Tôi chúc các bạn giữ được cái TÂM trong sáng của người làm khoa học.

Áp lực phải đăng bài (Publish or Perish) là cực lớn. Nó khiến nhiều người tặc lưỡi làm liều. Có 2 cái cám dỗ chết người mà dính vào là nhơ nhuốc cả đời:

1. Đạo văn (Plagiarism) - Tội ăn cắp

Đừng tưởng dịch từ tiếng Anh sang tiếng Việt, hay dùng tool Paraphrase đảo ngữ là thoát. Phần mềm Turnitin và các tool AI bây giờ nó khôn lắm, nó quét được cả cấu trúc câu, cả ý tưởng.
Một khi bị phát hiện đạo văn, bài báo sẽ bị gỡ (Retracted), tên bạn sẽ bị bêu lên bảng phong thần (Blacklist). Sự nghiệp tiêu tan, khỏi đi dạy, khỏi làm dự án. Đừng vì lười một chút mà mất tất cả.

2. Bịa số liệu (Fabrication) - Tội lừa đảo

Lười đi khảo sát, trời nắng ngại đi, thôi ngồi phòng lạnh tự điền 500 phiếu cho nhanh? Hay chạy mô hình ra kết quả xấu thì lén lén sửa số 3 thành số 5 cho nó đẹp P-value?
ĐỪNG. LÀM. THẾ.
Dân thống kê nhìn vào cái biểu đồ phân phối chuẩn (đẹp nhân tạo) là biết ngay là đồ giả. Reviewer nó yêu cầu gửi data gốc (raw data) check một phát là lòi đuôi.
Làm khoa học, kết quả xấu (giả thuyết bị bác bỏ) cũng là một đóng góp. Thà xấu mà thật còn hơn đẹp mà giả.

Di sản của bạn

Một bài báo khoa học được in ra, nó nằm đó vĩnh viễn trong thư viện nhân loại. Con cháu bạn sau này có thể Google ra tên bạn. Bạn muốn chúng nó thấy gì? Một nhà khoa học chân chính, đóng góp tri thức cho đời? Hay một kẻ lừa đảo học thuật?

Đường đi khó, không khó vì ngăn sông cách núi, mà khó vì lòng người ngại núi e sông. Chúc các bạn chân cứng đá mềm, bút sắc lòng trong, sớm có ngày được thấy tên mình trên "bảng vàng" Q1 nhé!

Hải chào thân ái và quyết thắng!