[Logistics Masterclass #1] Inventory: Kho bãi không phải cái kho chứa đồ

Chào các bạn, Hải đây. Lại là câu chuyện "bếp núc" của doanh nghiệp.

Hồi còn làm ở Coca-Cola hay Japfa, mỗi lần họp S&OP (Sales & Operations Planning), không khí luôn căng như dây đàn. Ông Sales thì gào lên: "Tại sao hết hàng? Kho làm ăn kiểu gì vậy?". Ông Kho thì cãi: "Hàng cũ ế đầy ra đấy, nhập thêm về để chuột gặm à?".

Đây là mâu thuẫn kinh điển. Sales luôn muốn tồn kho nhiều (để bán cho sướng), còn Finance và Logistics luôn muốn tồn kho ít (để xoay vòng vốn và giảm chi phí). Làm sao cân bằng? Đó là nghệ thuật của Inventory Management.

JIT (Just-in-Time) vs JIC (Just-in-Case)

JIT (Vừa đủ): Triết lý kiểu Toyota. Hàng về cái là sản xuất/bán ngay. Kho gần như trống rỗng. Lợi là tiền không bị chôn vốn, kho gọn gàng. Hại là nếu nhà cung cấp hắt hơi sổ mũi một cái, hay tàu kẹt ở kênh Suez một phát, là đứt chuỗi ngay. Nhớ vụ chip bán dẫn thời Covid không? Chết vì JIT đấy.

JIC (Phòng hờ): Kiểu mua lúa tích trữ mùa đông. Lúc nào kho cũng đầy ắp (Safety Stock cao). Lợi là khách gọi cái có hàng ngay, Sales rất sướng. Hại là tiền nằm chết một chỗ, chi phí lưu kho, bảo hiểm, hư hỏng tăng vọt.

Vậy chọn cái nào? Kinh nghiệm của Hải với tư cách National BD Director là: Đừng cực đoan.

Phân loại hàng theo ABC Analysis

Đừng đối xử với tất cả các mã hàng (SKU) như nhau.

Nhóm A (Best Seller): 20% mã hàng mang lại 80% doanh thu. Nhóm này phải áp dụng JIC, tuyệt đối không được đứt hàng. Đứt hàng nhóm này là mất khách, mất thị phần. Tồn kho an toàn phải cao.
Nhóm C (Hàng chậm/Slow moving): Mấy món cả năm bán được vài cái. Áp dụng JIT hoặc Dropshipping. Khi nào có đơn thì đặt, hoặc giữ tồn kho cực thấp. Đừng tiếc rẻ mà ôm đống này, nó là cục nợ đấy.

Tóm lại: Tồn kho là con dao hai lưỡi. Nhiều quá thì chết đuối trong nợ, ít quá thì chết khát vì mất doanh thu. Người làm Supply Chain giỏi là người biết múa trên dây giữa hai thái cực này.